(7 ก.ค.69) ตัวแทนชาวบ้าน 3 หมู่บ้าน มีบ้านสระบัว บ้านเมืองใหม่พัฒนา และบ้านเมืองบัวพัฒนา ในตำบลสระบัว อำเภอแคนดง จังหวัดบุรีรัมย์ ได้ออกมาร้องเรียนผ่านสื่อให้ทางอำเภอ และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ลงพื้นที่ตรวจสอบข้อเท็จจริงและให้ความเป็นธรรมกับชาวบ้าน หลังจากที่ทางผู้นำหมู่บ้านได้ประกาศเสียงตามสาย ห้ามไม่ให้ชาวบ้านลงจับปลาในฝายบ้านสระบัว ซึ่งมีเนื้อที่กว่า 100 ไร่ครอบคลุม 3 หมู่บ้าน โดยอ้างว่าเป็นช่วงฤดูปลาวางไข่ ทั้งที่ทุกปีที่ผ่านมาไม่เคยมีการประกาศห้าม เพราะเป็นวิถีชีวิตที่คนในพื้นที่เคยจับปลา หาหอย เพื่อนำไปประกอบอาหารบริโภคกันมาตั้งแต่สมัยปู่ ย่า ตายาย เพราะในฝายดังกล่าวมีสัตว์น้ำตามธรรมชาติ และที่สร้างความคาใจให้กับชาวบ้าน คือหากมีการประกาศห้ามไม่ให้ชาวบ้านจับปลาในฝาย โดยอ้างเป็นฤดูวางไข่ แต่ทำไมกลับปล่อยให้นายทุนใช้เครื่องจักรขุดคันฝายวางท่อขนาดใหญ่ เพื่อสูบดึงน้ำจากฝายไปใช้กับธุรกิจของตัวเอง โดยที่ไม่มีการประชาคม พร้อมตั้งคำถามว่าการจับปลาด้วยการวางตาข่าย หรือหว่านแห กับการใช้เครื่องจักรขุดคันฝายวางท่อเพื่อดึงน้ำไปใช้ทำธุรกิจ สิ่งไหนที่กระทบกับการวางไข่ของสัตว์น้ำมากกว่า และเป็นการเลือกปฏิบัติหรือไม่
นางบัวสี อยู่ทอง ชาวบ้านเมืองใหม่พัฒนา บอกว่า ฝายดังกล่าวเป็นของชุมชนที่ใช้ประโยชน์ร่วมกัน ที่ผ่านมาชาวบ้านก็เคยหาหอย ปู ปลาในฝายไปประกอบอาหารบริโภคตั้งแต่ปู่ ย่าตายายมาตลอด แต่จู่ๆ ปีนี้กลับมีประกาศห้ามจับปลาอ้างเป็นฤดูวางไข่ แต่กลับปล่อยให้นายทุนใช้เครื่องจักรขุดวางท่อสูบน้ำไปใช้ประโยชน์ทางธุรกิจ โดยพละการไม่ได้มีการประชาคมชาวบ้าน จึงอยากให้มีการตรวจสอบให้ความเป็นธรรมด้วย เพราะการประกาศห้ามชาวบ้านจับปลากระทบกับวิถีชีวิต เคยหาปลาไปประกอบอาหารกินในครัวเรือน ทั้งยังขู่ว่าหากชาวบ้านคนใดฝ่าฝืนจะให้ประมงมาจับดำเนินคดี
ขณะที่นายวิชิต ศรฤทธิ์ และนายธนโชติ วิรุนนะพันธ์ ตัวแทนชาวบ้านอีก 2 หมู่บ้าน บอกตรงกันว่า ที่ผ่านมาชาวบ้านก็พากันลงหว่านแห วางตาข่ายดักจับปลาในฝายแห่งนี้ เพื่อนำไปประกอบอาหารบริโภคเป็นวิถีชีวิตที่ทำกันมาแต่สมัย ปู่ ย่า ตายาย ไม่เคยมีประกาศห้ามเลย แต่จู่ๆ ปีนี้กลับห้าม แต่กลับปล่อยให้นายทุนสูบน้ำจากฝายไปใช้เพื่อธุรกิจส่วนตัว ตั้งแต่น้ำเคยสูง 3 เมตรปัจจุบันเหลือแค่เมตรกว่าๆ แล้วอันไหนจะกระทบกับแหล่งวางไข่มากกว่า ทั้งไม่เคยมีการประชาคมชาวบ้านเลย ทั้งยังข่มขาวบ้านว่าใครไม่เชื่อฟังลงหาปลาในฝาย จะให้ประมงมาจับกุม จึงอยากให้ทางอำเภอหรือหน่วยงานที่เกี่ยวข้องมาตรวจสอบและชี้แจงกับชาวบ้านด้วย หากไม่ได้รับความเป็นธรรมจะไปร้องเรียนจังหวัดต่อไป
จากนั้นทีมข่าวได้ไปสอบถามนายยศวร ดอกไธสง ผู้ใหญ่บ้านหมู่ 11 บอกว่า ก่อนหน้านี้เคยมีการประชุมแจ้งให้ชาวบ้านทราบ เรื่องที่ทางประมงจังหวัดขอความร่วมมือห้ามไม่ให้จับปลาในช่วงเดือน มิ.ย.- ส.ค.ของทุกปี ซึ่งเป็นฤดูวางไข่สัตว์น้ำ และมีการกำหนดให้ใช้อุปกรณ์ในการจับปลาด้วย เช่น เบ็ดทุกชนิด ยกเว้นเบ็ดราว หรือเบ็ดพวงที่ทำการประมงโดยวิธีการกระชาก ตะแกรง สวิง ช้อน หรือแหที่มีความลึกไม่เกิน 6 ศอก แต่ก็ไม่ได้ห้ามทั้งฝายให้หาได้เป็นบางโซน ซึ่งก็ได้มีการทำสัญลักษณ์ไว้แล้ว แต่อาจจะมีชาวบ้านบางส่วนที่เข้าใจคลาดเคลื่อนว่าห้ามทั้งหมด แต่ก็จะมีการประชุมชี้แจงทำความเข้าใจกับชาวบ้านอีกครั้ง ส่วนอีก 2 หมู่บ้านก็จะประสานให้ผู้ใหญ่ช่วยประชาสัมพันธ์ชี้แจงด้วย
ส่วนกรณีที่นายทุนขุดวางท่อสูบน้ำจากฝายนั้นยืนยันว่าไม่ได้อนุญาต และไม่รู้ว่าทางนายทุนจะทำ เพิ่งจะทราบตอนที่มีชาวบ้านส่งรูปมาให้ดู จึงได้ลงพื้นที่ไปตรวจสอบร่วมกับทาง อบต. ซึ่งกรณีดังกล่าวต้องสอบถามทาง อบต.เพราะไม่ได้อยู่ในอำนาจของผู้ใหญ่บ้าน
สุรชัย พิรักษา / บุรีรัมย์
