ความเป็นมาเป็นไปของ“ทุเรียนหลง-หลินลับแล” ตามตำนานที่เล่าสืบทอดกันมาอย่างยาวนานนั้น ของเมืองลับแล หรือ อ.ลับแล จ.อุตรดิตถ์ เป็นเมืองแห่งการ “ห้ามพูดโกหก” ตามหลักฐานที่มีการค้นพบ เชื่อว่าเมืองลับแลเป็นชุมชนเก่าแก่มาตั้งแต่ยุคสุโขทัยด้วยภูมิประเทศเป็นป่าเขาสลับซับซ้อนเนื่องจากมีหุบเขา เหมาะที่จะปลูกผลไม้นานาชนิด อีกทั้งสมัยครั้งกว่า 100 ปี การเดินทางไปมาหาสู่ระหว่างอำเภอกับอำเภอเป็นไปด้วยความลำบากเพราะเส้นทางคดเคี้ยวคนไม่ชำนาญพื้นที่มักจะพลัดหลงอยู่ตลอด จึงเรียกกันว่า “เมืองลับแล” แปลว่ามองไม่เห็น
ที่นี้มาว่ากันถึงตำนานทุเรียน หลง-หลินลับแล โดย “หลงลับแล” เป็นผลงานของ นายลม-นางหลง อุประ ส่วน “หลินลับแล” เป็นผลงานของ นายหลิน ปันลาด ทั้งสองครอบครัวอาศัยอยู่ที่ ต.แม่พูล อ.ลับแล จ.อุตรดิตถ์
ทั้งสองนำเมล็ดทุเรียนพันธุ์พื้นเมืองไปปลูกที่เชิงดอยแล้วเกิดกลายพันธุ์มาเป็นทุเรียนลูกเล็กเมล็ดเล็กกว่าทุเรียนทั่วไป แต่รสชาติหวานอร่อยในสามโลกและต่อมาปี พุทธศักราช 2520 งานประกวดทุเรียนจัดโดยเกษตรจังหวัดปรากฏว่าทุเรียนของนายลม-นางหลง ที่ตั้งชื่อว่า “หลงลับแล” เพื่อเป็นเกียรติแก่ภรรยาได้รับรางวัลชนะเลิศ ส่วน “หลินลับแล” ของนายหลินรับรางวัลรองชนะเลิศ
ขณะเดียวกันเกษตรจังหวัดประกาศรับรองพันธุ์ทั้ง 2 นี้ให้เป็นทุเรียนของจังหวัด ปัจจุบันนี้จังหวัดอุตรดิตถ์กลายเป็นพื้นที่ที่ปลูกทุเรียนมากจังหวัดหนึ่ง โดยจะปลูกทุกพันธุ์ดังของเมืองไทย เช่น หมอนทอง กระดุม ชะนี ฯลฯ แต่ปลูกหมอนทองมากที่สุดขณะที่ “หลงลับแล” ปลูกราว 2,300 ไร่ และหลินลับแลมีปลูกแค่ 490 ไร่เท่านั้น
ประกอบกับเป็นที่นิยมและเนื้อทุเรียนค่อนข้างดี ที่ต่างชาติชื่นชอบจะเป็นพันธุ์หมอนทอง หลงลับแล หลินลับแล ส่วนสายพันธ์หมอนทองลับแล กิโลกรัมละ ราคา100-200 สายพันธ์หลงลับแล ราคากิโลกรัมละ 100-250-บาท หลินลับแล ราคา กิโล กรัมละ200-300 บาท ส่วนทุเรียนสายพันธ์ทุเรียนพื้นเมืองจะอยู่ที่ 50-100 บาทซึ่งจะขึ้นอยู่กับเกรดของทุเรียนแต่ละสายพันธุ์นอกจากทุเรียน
ทุเรียนหลง-หลินลับแล” จะเป็นทุเรียน 2 สายพันธุ์ ที่ได้รับรางวัลยอดเยี่ยมของกรมส่งเสริมการเกษตรที่จัดประกวดทุเรียนพื้นเมืองแล้ว และทางเกษตรอำเภอลับแลได้ให้ชาวสวน มีการส่งเสริมการปลูก ทุเรียน พันธุ์-หลงหลิน-หลินลับแล ในพื้นที่อำเภอลับแล ขยายพื้นที่การปลูกให้มากขึ้น ประกอบกับการขายยพันธ์ดังกล่าวจะให้เวลาหลายปี กว่าจะออก ผลิตแต่ละปีออกมาน้อย แต่ราคจะสูง ทั้งนี้ทางอำเภอลับแลยังได้ส่งเสริมการตลาดไปสู่หลายจังหวัด ทั้งในตลาดไทย ตลาดต่างๆ หรือตาลาดของตำบลหัวดง อ.ลับแลอีกด้วย
สำหรับ ทุเรียนพันธุ์หลง-หลินลับแล และทุเรียนพันธุ์หมอนทอง เป็นผลไม้ที่สร้างชื่อเสียงให้กับจังหวัดอุตรดิตถ์ และสร้างรายได้ให้กับเกษตรกรผู้ปลูกทุเรียน โดยอำเภอลับแลมีพื้นที่เพาะปลูกทุเรียนรวมทุกสายพันธุ์ ประมาณ 59,790 ไร่ ให้ผลผลิตโดยรวมประมาณกว่า 40,000.ตัน ซึ่งสร้างรายได้เข้าจังหวัดอุตรดิตถ์ไม่ต่ำกว่า 3,000 ล้านบาท โดยผลผลิตจะเริ่มออกตั้งแต่เดือนพฤษภาคมไปจนถึงเดือนกันยายนนี้
(นานประสิทธิ์ ผึ้งสุข .จ.อุตรดิตถ์//มือถือ.086-1999966)
.JPG)
