โดยนายจรูญ ได้เล่าขั้นตอนและพาเดินทางลัดเลาะไปตัดไม้ไผ่ในป่าพื้นที่ชุมชน 2 ชนิด ที่ใช้ทำเป็นกระบอกข้าวหลาม คือ ไม้ไผ่หวานและไม้ไผ่สีสุก ที่เหมาะสำหรับทำกระบอกข้าวหลามจากใยไผ่ที่มีจำนวนมากภายในกระบอก เมื่อเคี้ยวหรือกัดกินข้าวหลามจะได้อรรถรส เสียงกึกๆสิ่งที่ยากที่สุดในการทำข้าวหลามคือการตัดไม้ไผ่ไปทำกระบอก ที่ต้องใช้บันไดปีนไปตัดบนต้นกอไผ่ เนื่องจากช่วงโคนลำต้นของไม้ไผ่มันใหญ่และหนาเกินกว่าที่จะนำไปใช้ทำกระบอกของข้าวหลามได้ นอกนั้นทุกส่วนที่ตัดมาสามารถทำกระบอกของข้าวหลามได้เกือบทั้งหมด ที่เป็นการเลือกตัดลำไม้ไผ่เพื่อประหยัดเวลาและสามารถขนย้ายจากป่ากลับนำมาบ้านได้อย่างสะดวกในอีกทางหนึ่ง
ซึ่งขั้นตอนต่อมาคือการตัดลำไม้ไผ่ที่จะนำมาใช้เป็นกระบอกข้าวหลาม โดยจะเลือกที่ข้อของลำไม้ไผ่ตัดขึ้นมาสูงประมาณ 1 ฟุต ซึ่งที่ปลายกระบอกจะมีการเจาะรูไว้ 1 จุด เพื่อที่จะใช้เป็นรูคล้องหรือใส่เหล็กเส้นหรือลวดหนาๆ ที่จะนำไปแขวนไว้กับที่ปากโอ่ง
นายจรูญ ได้เล่าถึงขั้นตอนส่วนผสมของการทำข้าวหลาม โดยเฉพาะอย่างยิ่งเรื่องของข้าวเหนียว ที่ถือว่าเป็นหัวใจสำคัญของการทำข้าวหลาม ว่าสามารถจะเก็บไว้กินได้นานเพียงใด คือ ข้าวเหนียวต้องล้างหลายๆครั้งกับน้ำให้สะอาด จนน้ำที่ใช้ล้างข้าวเหนียวใสเหมือนน้ำเปล่า แล้วนำข้าวเหนียวไปแช่น้ำไว้นานอย่างน้อย 4 ชั่วโมง
จากนั้นเตรียมมะพร้าวที่ปลอกแล้วเสร็จ ผ่าออกเป็น 2 ซีก และนำไปขูดที่สำคัญต้องเก็บน้ำมะพร้าวที่ผ่าไว้ เพื่อใช้เป็นน้ำในการคั้นมะพร้าว ส่วนผสมของข้าวเหนียวที่ใช้บรรจุใส่ในกระบอกข้าวหลาม ประกอบด้วย ข้าวเหนียว 5 ก.ก. มะพร้าว 5 ลูก จะได้กะทิ 1.5 ก.ก. ที่ต้องผ่านการกรองอย่างดี เกลือป่น 70 กรัม น้ำตาลทราย 700 กรัม นำมาผสมคลุกเคล้ากันตั้งไว้
ขึ้นตอนต่อไปคือการนำข้าวเหนียวนำไปบรรจุลงในกระบอกข้าวหลาม โดยใส่ข้าวเหนียวให้แน่นไปถึงเกือบปลายกระบอก ก่อนที่จะใส่ส่วนผสมของน้ำตาล เกลือป่นและกะทิที่เราได้ผสมคลุกเคล้าไว้ ลงในกระบอกข้าวหลามให้กะทิจมข้าวเหนียวประมาณ 1 ข้อมือ เหมือนกับการหุ้งข้าวทั่วไป
จากนั้นใช้ใบตองกล้วยห่อกาบมะพร้าวให้แน่น และมีขนาดเท่ากับเส้นผ่าศูนย์กลางของกระบอกข้าวหลาม แล้วนำไปปิดหรืออัดที่ปลายกระบอกของข้าวหลาม พร้อมกับใช้เหล็กเส้นหรือลวดหนาๆ ที่ดัดเป็นรูปตัว เอส ( S ) มาใส่ไว้ที่รูที่เราได้เจาะไว้ พร้อมนำไปใส่เรียงไว้ในขอบปากโอ่ง ซึ่งโอ่งที่ใช้ก็เป็นโอ่งมังกรทั่วไป ที่มีขนาดแตกต่างกันออกไปโดยโอ่งนั้นจะมีการเจาะก้นโอ่งเป็นลักษณะวงกลม ที่มีขนาดเส้นผ่าศูนย์กลางที่สามารถนำเตาถ่านไปใส่ไว้ข้างในได้พอดิบพอดี และสามารถให้อากาศผ่านเข้าออกได้สะดวก
เมื่อเรียงข้าวหลามเต็มขอบปากโอ่งแล้ว จากนั้นเราเอาเตาถ่านใส่ไว้ข้างในโอ่ง แล้วติดไฟเมื่อไฟติดเป็นที่เรียบร้อย เราจะใช้ถาดหรือฝาโอ่งปิดขอบปากโอ่งไว้ในสนิท ติดไว้ประมาณ 40 นาที เป็นอันว่ากระบวนการทำข้าวหลามอบโอ่งเสร็จเป็นที่เรียบร้อย
ขึ้นตอนสุดท้ายคือ การนำข้าวหลามออกจากโอ่งที่เราอบ
จากนั้นใช้ใบตองกล้วยห่อกาบมะพร้าวให้แน่น และมีขนาดเท่ากับเส้นผ่าศูนย์กลางของกระบอกข้าวหลาม แล้วนำไปปิดหรืออัดที่ปลายกระบอกของข้าวหลาม พร้อมกับใช้เหล็กเส้นหรือลวดหนาๆ ที่ดัดเป็นรูปตัว เอส ( S ) มาใส่ไว้ที่รูที่เราได้เจาะไว้ พร้อมนำไปใส่เรียงไว้ในขอบปากโอ่ง ซึ่งโอ่งที่ใช้ก็เป็นโอ่งมังกรทั่วไป ที่มีขนาดแตกต่างกันออกไปโดยโอ่งนั้นจะมีการเจาะก้นโอ่งเป็นลักษณะวงกลม ที่มีขนาดเส้นผ่าศูนย์กลางที่สามารถนำเตาถ่านไปใส่ไว้ข้างในได้พอดิบพอดี และสามารถให้อากาศผ่านเข้าออกได้สะดวก
เมื่อเรียงข้าวหลามเต็มขอบปากโอ่งแล้ว จากนั้นเราเอาเตาถ่านใส่ไว้ข้างในโอ่ง แล้วติดไฟเมื่อไฟติดเป็นที่เรียบร้อย เราจะใช้ถาดหรือฝาโอ่งปิดขอบปากโอ่งไว้ในสนิท ติดไว้ประมาณ 40 นาที เป็นอันว่ากระบวนการทำข้าวหลามอบโอ่งเสร็จเป็นที่เรียบร้อย
ขึ้นตอนสุดท้ายคือ การนำข้าวหลามออกจากโอ่งที่เราอบ
นายจรูญ กล่าวว่า ข้าวเหนียว 1 กิโลกรัม สามารถนำมาเพิ่มมูลค่าได้ประมาณ 250 ถึง 300 บาท ก็ถือว่าเป็นรายได้ที่พอสมควรเลยตอนเกษียณอายุ เดือนหนึ่งก็ทำรายได้เกือบ 70,000 บาท วันหนึ่งทำประมาณ 5 กิโลกรัม ถึง 10 กิโลกรัม นำไปส่งตามโรงเรียน โรงพยาบาล สถานที่ราชการและ อบต. เราทำโดยใช้สูตรเดิมทุกอย่าง คนที่ได้ชิมเขาก็จะรู้เลยว่าถ้าเป็นข้าวหลามต้องของ ผอ.เจริญ จากเดิมที่ทำขายทั่วไปแบบดั้งเดิมในหมู่บ้าน เดี๋ยวนี้ส่งไปไกลถึงกรุงเทพฯ โคราช พังงา ก็ส่งครับ ซึ่งของเราสามารถรับประกันได้เลยว่าภายใน 3 วันที่ส่งไปถึงจะไม่มีปัญหาอะไรเลย เคล็ดลับสำคัญอยู่ที่การล้างข้าวเหนียว ต้องล้างให้สะอาดจริงๆ จนน้ำใส ห้ามให้น้ำขุ่นเด็ดขาด เมื่อล้างสะอาดแล้วขั้นตอนทุกอย่างก็ต้องสะอาดตามไปด้วย
ส่วนผู้บริโภคที่สนใจจะซื้อหาไปรับประทาน สามารถติดต่อได้ทางโทรศัพท์ หมายเลข 065-2843844 หรือทางเฟสบุ๊ค พรทิพย์ แซ่อั้ง แสงประสิทธิ์ จักขอบพระคุณเป็นอย่างยิ่ง
นราธิวาส/ข่าว-นูอารีซ๊ะ ยะยือริ